Δευτέρα 3 Ιανουαρίου 2011

Jason and the argot: land where Greek's ancient language survives

By Steve Connor, Science Editor
Monday, 3 January 2011

An isolated community near the Black Sea coast in a remote part of north-eastern Turkey has been found to speak a Greek dialect that is remarkably close to the extinct language of ancient Greece.
As few as 5,000 people speak the dialect but linguists believe that it is the closest, living language to ancient Greek and could provide an unprecedented insight into the language of Socrates and Plato and how it evolved.
The community lives in a cluster of villages near the Turkish city of Trabzon in what was once the ancient region of Pontus, a Greek colony that Jason and the Argonauts are supposed to have visited on their epic journey from Thessaly (now Thessaloniki) to recover the Golden Fleece from the land of Colchis (present-day Georgia). Pontus was also supposed to be the kingdom of the mythical Amazons, a fierce tribe of women who cut off their right breasts in order to handle their bows better in battle.
Linguists found that the dialect, Romeyka, a variety of Pontic Greek, has structural similarities to ancient Greek that are not observed in other forms of the language spoken today. Romeyka's vocabulary also has parallels with the ancient language.
Ioanna Sitaridou, a lecturer in romance philology at the University of Cambridge, said: "Romeyka preserves an impressive number of grammatical traits that add an ancient Greek flavour to the dialect's structure, traits that have been completely lost from other modern Greek varieties.
"Use of the infinitive has been lost in all other Greek dialects known today – so speakers of Modern Greek would say 'I wasn't able that I go' instead of 'I wasn't able to go'. But, in Romeyka, not only is the infinitive preserved, but we also find quirky infinitival constructions that have never been observed before – only in the Romance languages are there parallel constructions."
The villagers who speak Romeyka, which has no written form, show other signs of geographic and cultural isolation. They rarely marry outside their own community and they play a folk music on a special instrument, called a kemenje in Turkish and Romeyka or lyra as it is called in Greek, Dr Sitaridou said. "I only know of one man who married outside his own village," she said. "The music is distinctive and cannot be mistaken for anything else. It is clearly unique to the speakers of Romeyka."
One possibility is that Romeyka speakers today are the direct descendants of ancient Greeks who lived along the Black Sea coast millennia ago – perhaps going back to the 6th or 7th centuries BC when the area was first colonised. But it is also possible that they may be the descendants of indigenous people or an immigrant tribe who were encouraged or forced to speak the language of the ancient Greek colonisers.
Romeykas-speakers today are devout Muslims, so they were allowed to stay in Turkey after the 1923 Treaty of Lausanne, when some two million Christians and Muslims were exchanged between Greece and Turkey. Repeated waves of emigration, the dominant influence of the Turkish-speaking majority, and the complete absence of Romeyka from the public arena, have now put it on the list of the world's most endangered languages.
"With as few as 5,000 speakers left in the area, before long, Romeyka could be more of a heritage language than a living vernacular. With its demise would go an unparalleled opportunity to unlock how the Greek language has evolved," said Dr Sitaridou. "Imagine if we could speak to individuals whose grammar is closer to the language of the past. Not only could we map out a new grammar of a contemporary dialect but we could also understand some forms of the language of the past. This is the opportunity that Romeyka presents us with."
Studies of the grammar of Romeyka show that it shares a startling number of similarities with Koine Greek of Hellenistic and Roman times, which was spoken at the height of Greek influence across Asia Minor between the 4th century BC to the 4th century AD.
Modern Greek, meanwhile, has undergone considerable changes from its ancient counterpart, and is thought to have emerged from the later Medieval Greek spoken between the 7th and 13th Centuries AD – so-called Byzantine Greek.
Future research will try to assess how Pontic Greek from the Black Sea coast evolved over the centuries. "We know that Greek has been continuously spoken in Pontus since ancient times and can surmise that its geographic isolation from the rest of the Greek-speaking world is an important factor in why the language is as it is today," Dr Sitaridou said. "What we don't yet know is whether Romeyka emerged in exactly the same way as other Greek dialects but later developed its own unique characteristics which just happen to resemble archaic Greek.
Many of the world's languages are disappearing as once-isolated populations become part of the global economy, with children failing to learn the language of their grandparents and instead using the dominant language of the majority population, which in this part of the world is Turkish.
"In Pontus, we have near-perfect experimental conditions to assess what may be gained and what may be lost as a result of language contact," Dr Sitaridou said.

Σάββατο 1 Ιανουαρίου 2011

Επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Ερζερούμ*: Ιθάκη ή Σούσα;

 
του Σάββα Καλεντερίδη Όπως πληροφορούμεθα από τουρκικές εφημερίδες και ΜΜΕ, στις 7 Ιανουαρίου 2011, ο πρωθυπουργός της Ελλάδος, κ. Γιώργος Παπανδρέου, πρόκειται να παραστεί στην 3η Σύνοδο των Πρέσβεων της Τουρκίας, που τη χρονιά αυτή πρόκειται να λάβει χώρα στο μακρινό και παγωμένο Ερζερούμ, τη βυζαντινή Θεοδοσιούπολη και την καρδιά της Αρμενίας. Την περιοχή που αποτέλεσε τον πιο ...'δημοφιλή' τόπο εξορίας των Ελλήνων της Θράκης, του Πόντου και της Ανατολής, τα μαύρα χρόνια της Γενοκτονίας (1914-1924), τότε που έχασαν τη ζωή τους δεκάδες χιλιάδες Έλληνες στα Αμελέ Ταμπουρού. Τα Τάγματα Εργασίας ανασυστάθηκαν και πάλι την περίοδο 1942-1943 για να ‘φιλοξενήσουν’ τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, εκείνους που δεν είχαν τη δυνατότητα να ξεπληρώσουν τους δυσβάστακτους φόρους του Βαρλίκ Βεργκισί. Τον τόπο που υπέστη την καθοριστική ήττα ο Ρωμανός ο Διογένης από τον Αρπαρσλάν, το 1071 (Ματζικέρτ), και οδήγησε στην εδραίωση των Τούρκων στην Ανατολή, που κατέληξε στην Άλωση της Πόλης και την υποδούλωση του συνόλου του Ελληνισμού για τέσσερις αιώνες.
Σύμφωνα πάντα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, στη Σύνοδο του Ερζερούμ, που πρόκειται να παραστεί και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μούν, οι πρωθυπουργοί της Ελλάδος και της Τουρκίας, Γ. Παπανδρέου και Ρ.Τ. Ερντογάν, πρόκειται να προβούν σε πολύ σοβαρές ανακοινώσεις για επικείμενη συμφωνία των δυο χωρών στα θέματα της υφαλοκρηπίδας, των θαλασσίων συνόρων και των άλλων ελληνοτουρκικών διαφορών. Να σημειωθεί ότι οι ελληνοτουρκικές διαφορές για την Ελλάδα περιορίζονται στην εξής μια, τον καθορισμό των ορίων της υφαλοκρηπίδας, ενώ για την Τουρκία είναι ένας μακρύς κατάλογος παράλογων τουρκικών απαιτήσεων, στον οποίο, μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβάνονται ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο σύνολο του Αιγαίου, τουλάχιστον 151 ελληνικότατα νησιά, η εξωτική Γαύδος και, φυσικά, η ελληνικότατη ΑΟΖ του Καστελορίζου, που αποτελεί ένα από τα τελευταία ...ορεκτικά του τουρκικού μενού.
Θεωρούμε ότι θα ήταν καλό να υπενθυμίσουμε στον κ. Πρωθυπουργό από αυτήν εδώ τη στήλη, σε περίπτωση που δεν τον έχουν ενημερώσει ακόμη αρμοδίως, ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, το τουρκικό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε το νέο Πρωτόκολλο Πολιτικής Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας, το γνωστό Κόκκινο Βιβλίο, που αποτελεί ένα ιδιότυπο μυστικό υπερσύνταγμα και δεσμεύει νομικά την κυβέρνηση και τα όργανα του κράτους να το υπηρετούν κατά γράμμα. Στο κείμενο αυτό, μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά και στο αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδος να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Συγκεκριμένα, στο έγγραφο αναφέρεται επί λέξει το εξής:
"Δεν θα επιτραπεί στην Ελλάδα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια".
Με άλλα λόγια, όλες οι τουρκικές κυβερνήσεις, όσο ισχύει το προσφάτως εγκριθέν υπερσύνταγμα, δεν θα έχουν δικαίωμα να προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια, όπως για παράδειγμα υπογραφή συμφωνιών, που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, όπως δικαιούται με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας,
Επίσης, όσο βρίσκεται και συνομιλεί με το Τούρκο ομόλογό του στο Ερζερούμ, τον τόπο του μαρτυρίου δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου, της Θράκης και της Ανατολής, θεωρούμε ότι καλό θα ήταν να έχει υπόψιν του ο κ. Πρωθυπουργός το γαϊτανάκι των ελληνικών υποχωρήσεων στο Αιγαίο, με ‘κορυφαίες στιγμές’ το Πρωτόκολλο της Βέρνης, που υπέγραψε το 1997 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με το οποίο η Ελλάδα δεσμευόταν να μην κάνει έρευνες στις αμφισβητούμενες από την Τουρκία περιοχές του Αιγαίου, μέχρι την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, το Νταβός, όπου το 1987, ο τότε πρωθυπουργός και πατέρας του, Ανδρέας Παπανδρέου, υπέγραψε με τον Τούρκο ομόλογό του, Τουργούτ Οζάλ, συμφωνία με την οποία η Ελλάδα δεσμευόταν να αποφύγει έρευνες και οποιαδήποτε άλλη ‘προκλητική’ ενέργεια στο σύνολο του Αιγαίου, και τη Μαδρίτη, όπου η χώρα μας, δια χειρός Κωνσταντίνου Σημίτη, διεκήρυσσε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει νόμιμα συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο.
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης, ο διανοούμενος που μελέτησε την ιστορία των Ελλήνων ίσως όσο κανείς άλλος, έγραψε δυο ποιήματα, που σχετίζονται με ιστορικά ταξίδια που έκαναν οι Έλληνες στο παρελθόν. Το ένα είναι η Σατραπεία, και σχετίζεται με τους Έλληνες που εμήδιζαν και έπαιρναν ως αντάλλαγμα τη θέση του ηγεμόνα σε μια περιφέρεια της Περσικής Αυτοκρατορίας. Στο ποίημα αυτό γίνεται λόγος για τη φρικτή η μέρα που ενδίδεις, (η μέρα που αφέθηκες κ’ ενδίδεις), και φεύγεις οδοιπόρος για τα Σούσα.
Το άλλο, είναι η Ιθάκη, που μας θυμίζει το δρόμο που καλείται να πάρει ο κάθε Έλληνας στις μέρες μας, ανεξάρτητα από τη θέση και το αξίωμα που κατέχει, δρόμος που είναι ακόμα πιο δύσκολος κι απ’ αυτόν που διήνυσε ο Οδυσσέας, αφού η Ελλάδα διαβαίνει ένα από τα πιο δύσκολα δρομολόγια της ιστορίας της, με Σειρήνες, Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες που δημιουργήσαμε και καλέσαμε εμείς οι ίδιοι χρόνια τώρα, με πρώτους και καλύτερους τους πολιτικούς, τους υπουργούς και τους πρωθυπουργούς μας, μη εξαιρουμένου και του ιδίου του κ. Γιώργου Παπανδρέου.
Εμείς, που έχουμε ακόμα μπροστά μας την αποτρόπαια εικόνα της κατάθεσης στεφάνου του κ. Γιώργου Παπανδρέου στον τάφο του σφαγέα του Ελληνισμού Μουσταφά Κεμάλ -εξ ίσου αποτρόπαια είναι και η εικόνα του Κ. Καραμανλή να πράττει το ίδιο- ζητούμε από τον πρωθυπουργό της Ελλάδος να επισκεφθεί το Άσκαλε του Ερζερούμ, τόπο εξορίας-εξόντωσης των Ελλήνων του Πόντου και έδρα ταγμάτων εξορίας και να αποτίσει φόρο τιμής στους δεκάδες χιλιάδες Ελλήνων, που χάθηκαν απροστάτευτοι από την Ελλάδα.
Τέλος, ευχόμαστε η επίσκεψη στο Ερζερούμ να είναι ένα ταξίδι προς την Ιθάκη και όχι προς τα Σούσα, που βρίσκονται λίγο πιο πέρα, στα νοτιοανατολικά της Θεοδοσιούπολης.
*Ερζ ε ρούμ: λέξη αρμενική, που σημαίνει τόπος Ελλήνων (Ρωμηών) Το άρθρο δημοσιεύθηκε χθες στην εφημερίδα ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Καλή Χρονιά σε όλον τον Κόσμον

Τρίτη 28 Δεκεμβρίου 2010

Επιστολή για τη Γενοκτονία των Ποντίων

Την επανέκδοση από το «Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία» του τόμου που τεκμηριώνει με ντοκουμέντα τη Γενοκτονία των 353.000 Ελλήνων του Πόντου που υπήρξαν θύματα της τουρκικής θηριωδίας, ζητούν με επιστολή τους προς τον πρόεδρο της Βουλής Φίλιππο Πετσάλνικο 114 βουλευτές όλων των κομμάτων.
Την επιστολή παρέδωσε στον κ. Πετσάλνικο ο γραμματέας Πολιτικού Σχεδιασμούς της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Λαρίσης Μάξιμος Χαρακόπουλος, ο οποίος μαζί με τον βουλευτή Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ Αλέκο Αθανασιάδη είχαν την πρωτοβουλία σε συνεννόηση με τον συγγραφέα, καθηγητή κ. Κώστα Φωτιάδη. «Χρέος της Πολιτείας είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και των πολύτιμων διδαγμάτων που αντλούμε από αυτή», δήλωσε μετά τη συνάντηση ο κ. Χαρακόπουλος.
«Γι’ αυτό και 114 βουλευτές απ’ όλες τις πτέρυγες της Βουλής των Ελλήνων με επιστολή μας στον πρόεδρο κ. Πετσάλνικο ζητούμε η εθνική αντιπροσωπεία να προχωρήσει στην επανέκδοση του τόμου για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την αποστολή του στα Κοινοβούλια όλου του κόσμου».
ΑΔΕΣΜΕΥΤΟΣ ΤΥΠΟΣ

Κυριακή 26 Δεκεμβρίου 2010

Αθάνατος Πόντος. Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα με τον Αλέξη Παρχαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο Ζώρας του Πόντου»


Ένα ιδιότυπο μνημόσυνο παρουσία 800 φίλων του
Ένα ξεχωριστό βιβλίο, που αναφέρεται στη ζωή και το έργο του Πόντιου ευεργέτη Ζώρα Μελισσανίδη, παρουσιάστηκε το βράδυ της Δευτέρας στην Ένωση Ποντίων Νίκαιας και Κορυδαλλού, παρουσία περισσότερων από 800 παρευρισκομένων. Το βιβλίο, «Ο Ζώρας του Πόντου», του δημοσιογράφου της ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ, Τάσου Κοντογιαννίδη, αποτελεί τη βιογραφία του Γιώργου Μελισσανίδη, τα πασίγνωστου και αείμνηστου Ζώρα, όπου περιγράφεται η περιπέτειά του, ο Ξεριζωμός, η μεγάλη προσφορά του στη φτωχολογιά, στον πολιτισμό και στην παράδοση και η καταξίωσή του στον ποντιακό ελληνισμό.
Για το βιβλίο μίλησαν ο μητροπολίτης Δράμας κ. Παύλος, ο στιχουργός - συγγραφέας Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο ηθοποιός Νίκος Ξανθόπουλος, ο εκδότης Ηλίας Λιβάνης και ο συγγραφέας του βιβλίου, Τ. Κοντογιαννίδης, ενώ χαιρετισμό απηύθυναν, ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, κ. Γιάννης Διαμαντίδης, ο Αντιπρόεδρος της Βουλής, κ. Τάσος Νεράντζης, ο καθηγητής Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και  πρόεδρος της ΠΟΕ, Γιώργος Παρχαρίδης, ο καθηγητής πανεπιστημίου, Κώστας Φωτιάδης, ο πρόεδρος του ιδρύματος Παναγία Σουμελά, οδοντίατρος Γιώργος Τανιμανίδης και ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Παναγιώτης Ψωμιάδης. Ευχαριστήριο χαιρετισμό απηύθυνε ο γιος του αείμνηστου Ζώρα και πρόεδρος του ομίλου Aegean και της Ευξείνου Λέσχης Αθηνών, Δημήτρης Μελισσανίδης.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Σάββας Καλεντερίδης, Γενικός Γραμματέας της Ευξείνου Λέσχης Αθηνών.
«Σε πάω ρε μάγκα» είπε μιλώντας για τον Ζώρα ο κ. Ψωμιάδης και συμπλήρωσε ότι «ήταν μάγκας, κιμπάρης, αξιοπρεπής, τίμιος, πατριώτης, πέντε λέξεις παρεξηγήσιμες σήμερα». Σημείωσε παράλληλα ότι υπήρξε ένας αξιέπαινος Πόντιος, όπως άλλωστε όλοι οι Πόντιοι, οι οποίοι «μεγαλούργησαν όπου και αν εγκαταστάθηκαν, γιατί είχαν πίστη στην Πατρίδα και τη χριστιανοσύνη».
Ο κ. Μελισσανίδης στο χαιρετισμό του ευχαρίστησε θερμά τον συγγραφέα και τον στρατηγό Σαμψών Νικόλαο, διότι χωρίς το πολύτιμο υλικό που συγκέντρωσε όλα αυτά τα χρόνια το βιβλίο δεν θα μπορούσε να είχε γραφτεί. Απευθυνόμενος στο πλήθος του κόσμου που παρευρέθηκε στην παρουσίαση, τόνισε πως «η παρουσία σας εδώ αποτελεί απόδειξη ότι οι πράξεις του Ζώρα έπιασαν τόπο».
Ο μητροπολίτης Δράμας κ. Παύλος υπογράμμισε ότι το βιβλίο είναι ένα πνευματικό απόκτημα για τις επόμενες γενιές, ένα συναξάρι, όπως είπε, ενώ σημείωσε πως μαζί με τον Ζώρα τιμούνται και όλοι οι Πόντιοι. Επεσήμανε επίσης ότι η επιλογή του χώρου είναι η πιο σωστή, καθώς η Ένωση Ποντίων Νίκαιας και Κορυδαλλού ήταν οικείος χώρος για τον Ζώρα, ήταν το σπίτι του.
Ο κ. Παπαδόπουλος, ενώ αναφέρθηκε εκτενώς στην Πόντια μητέρα του και στις θυσίες που έκανε, σημείωσε: «Τρέφω μεγάλο θαυμασμό για τον ποντιακό πολιτισμό, όχι μόνο λόγω της μητέρας μου. Έχουν μια δύναμη που δεν νικιέται». Όπως υπογράμμισε, «ο Ζώρας δεν ήθελε το άδικο να πνίγει το δίκαιο» και τον χαρακτήρισε «γελαστό άγιο», που «διαισθανόταν τον καημό του κοσμάκη και έτρεχε να βοηθήσει σιωπηλά».
Ο Νίκος Ξανθόπουλος, ένας ζωντανός θρύλος για τους Ποντίους και για ολόκληρο τον Ελληνισμό, που καταχειροκροτήθηκε από το κοινό, αφού έκανε αναφορά στη ματωμένη ιστορία της οικογένειάς του από την Κερασούντα και το Ακνταγ-ματέν του Πόντου, συγκινούμενος ο ίδιος και συγκινώντας το κοινό, έκανε σύντομη αναφορά στον Ξεριζωμό του ποντιακού Ελληνισμού από τις πατροπαράδοτες εστίες του και έκλεισε τη σύντομη και περιεκτική ομιλία του μιλώντας για το βιβλίο και για τον ίδιο τον Ζώρα, που γνώριζε προσωπικά. Ο Νίκος Ξανθόπουλος, αναφερόμενος στο βιβλίο, επεσήμανε, μεταξύ άλλων, πως αποτελεί τη βιογραφία ενός ξεχωριστού ανθρώπου, ενός λεβέντη, που όλοι θα ήθελαν να είχαν πατέρα.
Ο συγγραφέας, στον χαιρετισμό του, υπενθύμισε μια φράση που έλεγε ο Ζώρας, πως «όταν δίνεις στον φτωχό, δανείζεις στον Θεό» και τόνισε ότι και ο ίδιος, γνωρίζοντας περισσότερο τον Ζώρα μέσω της συγγραφής του βιβλίου, επηρεάστηκε και άρχισε να ακολουθεί τη συμπεριφορά του.
Μετά την εκδήλωση παρατέθηκε μεγάλη δεξίωση, στην οποία παρατέθηκαν αποκλειστικά παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα, που ετοίμασε ο Θεόφιλος Γεωργιάδης, της εταιρείας Ραγιάν, που ταξίδεψε για το σκοπό αυτό από τη Βάθη του Κιλκίς.
Η εκδήλωση έκλεισε με το ποίημα "Ο Δήμον ο κεμεντσετζής", του αείμνηστου Ηλία Τσιρκινίδη, που εκφώνησε ο Πόντιος ηθοποιός Λάζος Τερζάς, με δυο αγαπημένα τραγούδια του Ζώρα, που τραγούδησε ο Δημήτρης Καρασαββίδης, συνοδευόμενος από τον εκλεκτό λυράρη, Γιώργο Ατματζίδη και με τρεις χορΟύς που χόρεψε το χορευτικό του συλλόγου "Ένωσις Ποντίων Νικαίας Κορυδαλλού", με δάσκαλο την Ηρακλή Παπαγιαννίδη.
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν, μεταξύ άλλων, οι σεβασμιότατοι μητροπολίτες Νικαίας, κ.κ. Αλέξιος, Πειραιώς, κ.κ. Σεραφείμ, Δράμας, κ.κ. Παύλος, Ταμιάθεως (Πατριαρχείο Αλεξανδρείας), κ.κ. Ιωακείμ, ο αρχιμανδρίτης της Παναγίας Σουμελά, πανοσιολογιότατος κ. Παύλος, ο υπουργός Θαλασσίων Υποθέσεων Γ. Διαμαντίδης, οι βουλευτές Τ. Νεράντζης, Γ. Λιάνης, Ηλίας Θεοδωρίδης, Παναγιώτης Κουρουμπλής, Γρηγόρης Νιώτης, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Φράγκος Φραγκούλης, οι πρώην βουλευτές Θόδωρος Δαμιανός, Γιώργος Καλαντζής, Αχιλλέας Καραγκιοζόπουλος, Αλέξανδρος Λυκουρέζος, Κώστας Λαλιώτης, οι Νομάρχες Παναγιώτης Ψωμιάδης, Γιώργος Δακής, Κώστας Καραπαναγιωτίδης, οι δήμαρχοι Γιώργος Ιωακειμίδης, Ανδρέας Παχατουρίδης, Παναγιώτης Φωτιάδης, ο Αντιπτέραρχος ε.α. Θεολόγος Συμεωνίδης, Επίτιμος υπαρχηγός ΓΕΑ, ο Κώστας Αλεξανδρίδης, Αντιπρόεδρος ΠΟΕ, οι παλαίμαχοι ποδοσφαιριστές Κώστας Νεστορίδης, Τάκης Λουκανίδης, Αντώνης Αντωνιάδης, οι ολυμπιονίκες Γιώργος Ποζίδης, Μπάμπης Χολίδης, οι δημοσιογράφοι Μάκης Κουρής, Δημήτρης Ρίζος, Μιχάλης Ιγνατίου, Σπύρος Κτενάς, ο ηθοποιός Γιώργος Μητσικώστας και οι Πόντιοι πρωτοχορευτές Πλούταρχος Κανετίδης και Νίκος Ζουρνατζίδης.
Επίσης, σημαντικό γεγονός θεωρήθηκε η παρουσία του εκδότη Αντώνη Λιβάνη, οικογενειακού φίλου της Οικογένειας Μελισσανίδη και της Βάσως, συζύγου του αείμνηστου Στέλιου Καζαντζίδη. Να σημειωθεί ότι η απλή αναφορά του ονόματός του Στέλιου προκάλεσε το θερμό χειροκρότημα του κοινού.
Η ιστορία των Ποντίων από το 1850
Ολόκληρη η ζωή του Ζώρα Μελισσανίδη, 82 χρόνια, σε 280 σελίδες. Η περιπετειώδης ιστορία του ίδιου και της οικογένειάς του, η οποία περιγράφεται στο βιβλίο «Ο Ζώρας του Πόντου», από τις εκδόσεις Λιβάνη, είναι η ιστορία των Ποντίων από το 1850 και μετά, αφού γνώρισε πρωτοφανείς διωγμούς, κακουχίες, εξορίες και, τέλος, τον ξεριζωμό και την προσφυγιά. Όμως δεν το έβαλε κάτω. Δημιούργησε, μοιράστηκε, αγάπησε.
Και όλα αυτά περιγράφονται με γλαφυρότητα από τον συγγραφέα, Τ. Κοντογιαννίδη. Πώς ανάλωσε τη ζωή του στην ευεργεσία των πασχόντων συνανθρώπων του, την ενίσχυση των ποντιακών συλλόγων, σωματείων και ιδρυμάτων, όπως η «Παναγία Σουμελά», το πάθος του για τη γλώσσα, τη μουσική και τις ποντιακές παραδόσεις, αλλά και η οικογενειακή του ζωή, η πολυαγαπημένη του σύζυγος που έχασε γρήγορα και τα παιδιά του που διέπρεπαν.
Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα που περιγράφει τη στιγμή που κατευθύνεται στα εγκαίνια των εγκαταστάσεων της Aegean, στην Αλεξανδρούπολη, το 1999. «Βρε Μελέτη, όλα αυτά είναι του γιου μου;», ρωτάει τον φίλο του Μελέτη Σιδηρόπουλο όταν είδε τις εγκαταστάσεις. «Ναι, όλα αυτά που βλέπεις και εκείνα που δεν φαίνονται», του λέει ο Σιδηρόπουλος. Ο Ζώρας, με φανερό θαυμασμό, πήρε βαθιά ανάσα ικανοποίησης για ό,τι έβλεπε και έκανε τον σταυρό του λέγοντας «Μελέτη, ξαναπές μου, όλα αυτά είναι του γιου μου;». «Ε, ναι!» απαντά βεβαιωτικά και πάλι ο φίλος του ο Μελέτης. «Θεέ μου, τώρα, μετά από αυτά που είδα, πάρε την ψυχή μου. Ας πεθάνω!».

Ποιος ήταν ο Ζώρας Μελισσανίδης

Ο Ζώρας Μελισσανίδης ήταν ένας φτωχός πρόσφυγας από τον Πόντο, που δούλεψε σκληρά, απέκτησε υλικά αγαθά, τα οποία όμως δεν κράτησε για τον εαυτό του. Ευεργέτησε πολλούς και από πολλούς αγαπήθηκε. Άλλωστε το δόγμα του ήταν «Δώσε αγαθά και θα πάρεις χαρά».
Πρόσφυγας από τον Καύκασο, εγκαταστάθηκε στην Κοκκινιά της Νίκαιας και αφιέρωσε τη ζωή του επί δεκαετίες για την οργάνωση των Ποντίων και των ξεριζωμένων Ελλήνων. Ήταν από τους ανθρώπους εκείνους που πρωτοστάτησαν να διατηρηθεί ο πολιτισμός του Πόντου, με τις χορευτικές ομάδες, τις εντυπωσιακές στολές, αλλά και ο άνθρωπος που συνεχώς πρόβαλλε τα δίκαια αιτήματα των συμπατριωτών του.
Στη Νίκαια έπιασε δουλειά ως οδηγός στα αστικά λεωφορεία, παντρεύτηκε την κοπέλα που ερωτεύτηκε και αγάπησε, τη Βέρα, απέκτησε τρία παιδιά, τον Δημήτρη, τον Ιάκωβο και την Όλγα. Στη συνέχεια άνοιξε σχολή οδηγών στην Κοκκινιά. Μετά τον θάνατο της αγαπημένης του συζύγου, το 1969, ο Ζώρας πουλάει το σπίτι του στη Νίκαια και χτίζει με τα χρήματα που πήρε ξενώνα στην Παναγία Σουμελά, στη μνήμη της συζύγου του.

Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου 2010